เครื่องเล่นแผ่นเสียง สู่สุนทรียภาพในอดีต

ในอดีตการหากต้องการฟังเพลงเครื่องเล่นแผ่นเสียงถือเป็นอุปกรณ์สำคัญในการช่วยให้เกิดเสียงอันแสนไพเราะจากนักร้องที่ได้บันทึกเอาไว้ กาลเวลาล่วงเลยมาจากเครื่องเล่นแผ่นเสียงเปลี่ยนเป็นเทป, ซีดี, วีซีดี, ดีวีดี กระทั่งปัจจุบันเราสามารถหาเพลงฟังบนโลกออนไลน์ได้ตามต้องการ แต่ลองมองย้อนกลับไปสู่อดีตเครื่องเล่นแผ่นเสียงยังคงเป็นสิ่งตราตรึงใจอย่างไม่เสื่อมคลายแถมยังทำให้เรามองเห็นภาพความสวยงามแห่งอดีตอีกต่างหาก มันคือความคลาสสิกของจริง
ย้อนกลับสู่สุนทรียภาพในอดีตไปกับเครื่องเล่นแผ่นเสียง
เครื่องเล่นแผ่นเสียงถูกคิดค้นขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อปี 1857 ก่อนถูกพัฒนาต่อมาเรื่อยๆ จนเปลี่ยนเป็นแบบไขลานเรียกว่า แกรโมโฟน ปี 1896 ใช้เล่นกับแผ่นเสียงมีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 10 นิ้ว มีความหนัก แข็ง แตกง่าย ทว่ายุคนั้นนี่คือวิธีการเดียวในการฟังเพลง หลักการทำงานพื้นฐานคือแผ่นเสียงจะมีร่องขนาดจิ๋วจำนวนมาก ร่องที่ว่าจะมีปุ่มขรุขระเยอะเพื่อให้เข็มจากตัวเครื่องเล่นวิ่งผ่าน เข็มนี้เปรียบได้กับตัวรับแรงสั่นสะเทือนเมื่อวิ่งไปสัมผัสกับปุ่มในร่องกลายเป็นคลื่นเสียงส่งผ่านยังลำโพงที่มีปากแตรออกมาให้ได้ฟังกัน หากลองนำมาฟังกันในยุคนี้จะรู้สึกได้ว่าเสียงมีความทุ้มต่ำ ไร้มิติ รู้สึกอุดอู้ เล่นด้วยความเร็ว 78 รอบต่อนาที ถือว่าเร็วมาก พอเพลงใกล้จบเพลงจะค่อยๆ เอื่อยลงเหมือนตอนเทปยืด
ส่วนเครื่องเล่นแผ่นเสียงยุคปัจจุบันที่เราเห็นกันนี้กำเนิดอย่างเป็นทางการเมื่อปี 1930 เป็นปีเดียวกับแผ่นเสียงผลิตจากไวนิลพลาสติกยืดหยุ่นเล็กน้อย เบา กระด้างไม่เหมือนแบบตอนแรก เป็นแผ่นรูปแบบลองเพลย์ เส้นผ่าศูนย์กลาง 12 นิ้ว เล่นด้วยความเร็ว 33 1/3 รอบต่อนาที ผลิตโดยบริษัท RCA ต่อมาช่วงหลังปี 1949 แผ่นเสียงแบบนี้กลายเป็นสิ่งทำเงินอย่างมากในโลกอุตสาหกรรมเพลง ตอนปี 1957 เครื่องเล่นแผ่นเสียงได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะแบบพกพากระเป๋าหิ้ว แต่รัศมีจานวางแผ่นยังอยู่ที่ 10 นิ้ว สามารถเลือกเล่นแผ่น 12 นิ้วได้ ปี 1960 เครื่องเสียงระบบสเตอริโอค่อยๆ ได้รับความนิยมแผ่นเสียงยุคนั้นเมื่อผลิตขึ้นมาเล่นได้ทั้งแบบโมโนและสเตอริโอ แต่ถ้ารุ่งเรืองสุดจริงๆ คือตอนปี 1970 เรื่อยมาถึง 1980 ก่อนยุคความเป็นดิจิตอลค่อยๆ คืบคลาน
แม้ทุกวันนี้การเล่นเพลงเราอาจไม่ได้เล่นจากเครื่องเล่นแผ่นเสียงเหมือนสมัยก่อนแล้วแต่มันบอกอะไรได้หลายอย่างเกี่ยวกับเรื่องราวในอดีตของโลกเรา การฟังเพลงยังคงมีมาทุกยุคทุกสมัย เครื่องเล่นเองค่อยๆ พัฒนามาเรื่อยๆ แต่ความน่าสนใจคือของเก่ายังคงเป็นของคลาสสิกน่าจดจำเสมอ เป็นสิ่งทำให้ได้รำลึกถึงภาพในวันวานเมื่อครั้งอดีต สมัยที่โลกยังไม่วิ่งไปเร็วเหมือนทุกวันนี้แต่มีความสุขเสมอ

Comments are closed.