เครื่องสังคโลก สิ่งล้ำค่าดีๆ ที่บอกถ่ายทอดเรื่องราวจากอดีตสู่ปัจจุบัน

เวลาที่พูดถึงเรื่องเกี่ยวกับข้าวของเครื่องใช้ในอดีตคำว่า “เครื่องสังคโลก” จะต้องเป็นคำที่ถูกยกขึ้นมาใช้อย่างแน่นอนสำหรับประวัติศาสตร์ชาติไทย เพราะนี่คือสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาจากน้ำพักน้ำแรงของรุ่นบรรพบุรุษตั้งแต่สมัยสุโขทัยไล่มาจนถึงสมัยอยุธยาตอนต้น เป็นศิลปวัฒนธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความละเอียดอ่อน และความใส่ใจของคนไทยมานานหลายศตวรรษ ซึ่งเครื่องสังคโลกเองยังเป็นสิ่งที่ชี้นำเรื่องราวต่างๆ มากมายถ่ายทอดมาให้สู่คนรุ่นหลังได้รับรู้และยังคงจะเป็นเรื่องราวที่ถูกเล่าขานต่อไปอย่างไม่จบสิ้น

ความหมายของเครื่องสังคโลก

เป็นข้าวของเครื่องใช้ที่ถูกผลิตขึ้นโดยมีวัตถุดิบมาจากเครื่องปั้นดินเผา ซึ่งยังรวมไปถึงของประดับตกแต่งต่างด้วย ตัวอย่างของเครื่องสังคโลกที่เห็นได้อย่างชัดเจนที่สุด เช่น ถ้วย จาน ชาม ไหดิน โอ่งน้ำ กระปุก ขวดดิน กระเบื้อง ตัวหมากรุก นอกจากนี้ยังมีการทำเครื่องสังคโลกเป็นของจำพวกตุ๊กตาดินรูปต่างๆ เช่น รูปคน ช้าง ม้า วัว ควาย พระพุทธรูป เทวรูป ได้อีกด้วย ซึ่งเครื่องสังคโลกที่ถูกสร้างขึ้นนั้นจะมีทั้งแบบการเคลือบน้ำยาและไม่เคลือบน้ำยาขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้สร้าง เครืองสังคโลกจะเป็นเครื่องปั้นดินเผาประเภทเนื้อละเอียดทำให้คงทนแข็งแรงต่อการใช้งานเป็นอย่างมาก

ประเภทของเครื่องสังคโลก

โดยปกติแล้วเครื่องสังคโลกนั้นจะสามารถแบ่งออกมาได้ทั้งในรูปของเนื้อดินกับลวดลายและประเภทของการเผา ซึ่งจำแนกออกมาได้ ดังนี้

  1. เนื้อดินที่เป็นประเภทเนื้อแกร่ง มีอุณหภูมิในการเผาที่ใช้ค่อนข้างสูงอยู่ที่ประมาณ 1,150-1,280 องศาเซลเซียส ซึ่งในส่วนของเทคนิคเกี่ยวกับการเผาและการเคลือบลายสามารถแบ่งออกได้ดังนี้
  • เครื่องปั้นดินเผาชนิดเนื้อแกร่งแต่ไม่เคลือบ จะใช้แม่พิมพ์ในการกดเพื่อให้ออกมาเป็นลวดลายตามที่ต้องการ อาทิ ลายเรขาคณิต จะใช้วิธีการโดยการปั้นดินแล้วก็แปะติดเข้ากับเครื่องสังคโลกชนิดนั้นๆ ก่อนที่จะทำการเผา
  • เครื่องถ้วยที่มีสีน้ำตาลเข้ม เป็นการเคลือบด้วยสีพื้นเดียว จะคล้ายๆ กับเครื่องถ้วยลพบุรีประเภทเคลือบสีน้ำตาล
  • เครื่องถ้วยแบบเคลือบขาวโดยจะเขียนลวดลายใต้เคลือบน้ำตาลดำ จะมีลักษณะคล้ายคลึงกับเครื่องใช้ของจีนเสาสือโจ้ว และเครื่องถ้วยของอันหนานที่มาจากเวียดนาม
  • เครื่องถ้วยแบบเคลือบขาวโดยจะเขียนลวดลายบนเคลือบที่เป็นสีน้ำตาลทอง
  • เครื่องถ้วยเคลือบที่เป็นสีเขียวไข่กา จะทำการตกแต่งลวดลายต่างๆ ด้วยวิธีการขุดจากนั้นก็ทำการเคลือบทับ

เครื่องสังคโลกจัดได้ว่าเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญสำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์ในพื้นที่ต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมในการเป็นอยู่ การใช้ชีวิต นี่จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ถ่ายทอดเรื่องราวจากอดีตสู่ปัจจุบันได้เป็นอย่างดี

 

Comments are closed.